Karar Sayısı : 2007/13012
Ekli “Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine
Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe
konulması; Maliye Bakanlığının 3/10/2007 tarihli ve 11032
sayılı yazısı üzerine, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında
Kanunun 27 nci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca
10/12/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEK
H. YAZICI
N. EKREN
M. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb.
Yrd. Devlet
Bak. ve Başb. Yrd.
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.
Devlet Bakanı
M. BAŞESGİOĞLU
K. TÜZMEN
N. ÇUBUKÇU
M. ŞİMŞEK
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
Devlet Bakanı
M. S. YAZICIOĞLU
M. A. ŞAHİN
M. V. GÖNÜL
B. ATALAY
Devlet Bakanı
Adalet Bakanı
Millî Savunma Bakanı
İçişleri Bakanı
A. BABACAN
K. UNAKITAN
H. ÇELİK
F. N. ÖZAK
Dışişleri
Bakanı
Maliye Bakanı
Millî Eğitim Bakanı
Bayındırlık ve İskân Bakanı
R. AKDAĞ
B. YILDIRIM
M. M. EKER
F. ÇELİK
Sağlık Bakanı
Ulaştırma Bakanı
Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı
M. Z. ÇAĞLAYAN
M. H.GÜLER
M. Z. ÇAĞLAYAN
V. EROĞLU
Sanayi ve Ticaret Bakanı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
Kültür ve Turizm Bakanı V.
Çevre ve Orman Bakanı
SUÇ GELİRLERİNİN
AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİNE DAİR TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak
ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 11/10/2006
tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun
uygulanmasına yönelik olarak; suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının
önlenmesi amacıyla yükümlüler, yükümlülükler, yükümlülüklere uyumun denetimi,
gümrük idaresine açıklama yapılması ve diğer tedbirlere ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Hukuki dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 5549 sayılı Kanunun 27 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktarmalı muhabir hesap: Muhabirlik ilişkisi kapsamında
yabancı ülkede yerleşik bir finansal kuruluş tarafından Türkiye’de yerleşik bir
finansal kuruluşta açılan ve yabancı finansal kuruluşun müşterilerine çek yazma
imkânı da tanıyan hesap türünü,
b) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
c) Başkanlık: Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığını,
ç) Başkan: Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanını,
d) Denetim elemanı: Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Gümrük Müfettişi, Gelirler
Kontrolörü, Bankalar Yeminli Murakıbı, Hazine Kontrolörü, Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu Uzmanı ve Sermaye Piyasası Kurulu Uzmanını,
e)
Elektronik transfer: Gönderen adına bir finansal kuruluştan başka bir finansal
kuruluştaki alıcıya elektronik araçlar kullanılmak suretiyle belli tutardaki para ve
menkul kıymetin gönderilmesi amacıyla yapılan işlemi,
f) Finansal kuruluş: Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) ila (h) bentlerinde sayılan yükümlüler ile bankacılık
faaliyetleriyle sınırlı olarak Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünü,
g) Kanun: 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunu,
ğ) Malvarlığı: Para, değeri para ile temsil edilebilen
taşınır veya taşınmaz, maddi veya gayri maddi her türlü mal ve haklar ile bunlar
üzerindeki hakları tevsik eden her türlü yasal belge veya araçları,
h) Gerçek faydalanıcı: Yükümlü
nezdinde adına işlem yapılan gerçek kişi, tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan
teşekkülleri kontrolünde bulunduran ya da bunlara ait hesap ya da işlemin nihai
faydalanıcısı durumunda olan gerçek kişi veya kişileri,
ı) Riskli ülkeler: Aklama ve
terörün finansmanının önlenmesi konusunda yeterli düzenlemelere sahip olmayan, bu
suçlarla mücadele konusunda işbirliği yapmayan veya yetkili uluslararası
kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkelerden Bakanlıkça duyurulanları,
i) Sürekli iş ilişkisi: Yükümlü
ile müşteri arasında hesap açılması, kredi veya
kredi kartı verilmesi, kiralık kasa, finansman, faktoring,
finansal kiralama gibi hizmetler nedeniyle kurulan, niteliği itibarıyla devamlılık
unsuru taşıyan iş ilişkisini,
j) Tabela banka: Herhangi bir ülkede fiziki bir
hizmet ofisi bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve bankacılık
işlemleri ile kayıtları açısından resmi bir otoritenin denetimine ve iznine tabi
olmayan bankayı,
k) Uyum görevlisi: Kanun ve Kanuna dayanılarak yürürlüğe
konulan mevzuatla getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak amacıyla, yükümlülerce
tayin edilen gerekli yetkiyle donatılmış görevliyi,
l) Yolcu: Geçerli pasaport veya pasaport yerini tutan belgeler taşıyan
ve Türkiye’ye girmek veya Türkiye’den çıkmak üzere giriş ve çıkış
kapılarına gelen kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükümlüler
Yükümlü
MADDE 4- (1) Kanunun
uygulanmasında yükümlü, aşağıda sayılanlar
ile bunların şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı
birimleridir:
a)
Bankalar.
b)
Bankalar dışında banka kartı veya kredi kartı düzenleme yetkisini haiz kuruluşlar.
c)
Kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler.
ç)
Ödünç para verme işleri hakkındaki mevzuat kapsamındaki ikrazatçılar,
finansman ve faktoring şirketleri.
d)
Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim
şirketleri.
e)
Yatırım fonu yöneticileri.
f)
Yatırım ortaklıkları.
g)
Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri.
ğ)
Finansal kiralama şirketleri.
h)
Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde takas ve saklama hizmeti veren kuruluşlar.
ı)
Saklama hizmeti ile sınırlı olmak üzere İstanbul Altın Borsası Başkanlığı.
i)
Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü ile kargo şirketleri.
j) Varlık yönetim
şirketleri.
k)
Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar.
l)
Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet ziynet altınlarını basma faaliyeti ile
sınırlı olmak üzere Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü.
m)
Kıymetli madenler borsası aracı kuruluşları.
n)
Ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar ile bu işlemlere aracılık
edenler.
o)
İş makineleri dâhil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım
satımı ile uğraşanlar.
ö)
Tarihi eser, antika ve sanat eseri alım satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini
yapanlar.
p)
Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Türkiye Jokey
Kulübü ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı dâhil
talih ve bahis oyunları alanında faaliyet gösterenler.
r) Spor
kulüpleri.
s) Noterler.
ş) Savunma
hakkı bakımından diğer kanun hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla 1136 sayılı
Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki işlerden
taşınmaz alım satımı, şirket, vakıf ve dernek kurulması, idaresi ve devredilmesi
gibi işlerle sınırlı olmak üzere serbest avukatlar.
t) Şirket,
vakıf ve dernek kurulması, idaresi ve devredilmesi gibi işlerle sınırlı olmak
üzere, bir işverene bağlı olmaksızın çalışan serbest muhasebeci ve serbest
muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler.
(2) Merkezi Türkiye’de bulunan yükümlünün yurt dışındaki
şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri, faaliyet gösterdikleri
ülkenin mevzuatı ve yetkili otoritelerinin izin verdiği ölçüde bu Yönetmelik
hükümlerini uygulamak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Müşterinin
Tanınmasına İlişkin Esaslar
Kimlik tespiti
MADDE
5- (1) Yükümlüler;
a) Sürekli iş ilişkisi
tesisinde tutar gözetmeksizin,
b) İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla
işlemin toplam tutarı yirmibin YTL veya üzerinde olduğunda,
c) Elektronik transferlerde işlem tutarı ya da birbiriyle
bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı ikibin YTL
veya üzerinde olduğunda,
ç) Hayat sigortası sözleşmelerine ilişkin işlemlerde bir yıl
içinde ödenecek prim tutarı toplamı iki bin veya tek primli olup prim tutarı beşbin YTL veya üzerinde olduğunda,
d) Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar gözetmeksizin,
e) Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin
yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin,
kimliğe ilişkin bilgileri almak ve bu
bilgilerin doğruluğunu teyit etmek suretiyle müşterilerinin ve müşterileri adına
veya hesabına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek zorundadır.
(2) Kimlik tespiti, iş ilişkisi tesisinden veya işlem
yapılmadan önce tamamlanır.
(3) Kimlik tespiti sırasında alınan adres ve diğer iletişim
bilgilerinin teyidi, işlemin yapılmasından itibaren en geç on iş günü içinde yapılır.
Gerçek kişilerde
kimlik tespiti
MADDE
6- (1) Gerçek kişilerin kimlik
tespitinde; ilgilinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk
vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarası, adresi
ve imza örneği, varsa telefon numarası, faks numarası, elektronik posta adresi ile iş
ve mesleğine ilişkin bilgiler alınır.
(2) İlgilinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba
adı, uyruğu ve kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgilerin doğruluğu;
a) Türk uyruklular için T.C. nüfus cüzdanı, T.C. sürücü
belgesi veya pasaport,
b) Türk uyruklu olmayanlar için pasaport, ikamet belgesi veya
Bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi,
üzerinden teyit edilir. Yetkililerce
istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas kimlik belgelerinin asıllarının veya
noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alınır yahut kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) Sürekli iş ilişkisi tesisinde beyan
edilen adresin doğruluğu; yerleşim yeri belgesi, ilgili adına düzenlenmiş elektrik,
su, doğalgaz, telefon gibi abonelik gerektiren bir hizmete ilişkin olan ve işlem
tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş fatura, herhangi
bir kamu kurumu tarafından verilen belge veya Başkanlıkça uygun görülen diğer belge
ve yöntemlerle teyit edilir. Teyide esas belgelerin okunabilir fotokopisi veya
elektronik görüntüsü alınır yahut belgeye ait ayırt edici bilgiler kaydedilir.
(4) Telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresinin
doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle
yapılır.
Ticaret siciline kayıtlı
tüzel kişilerde kimlik tespiti
MADDE
7- (1) Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişilerin kimlik tespitinde; tüzel kişinin unvanı, ticaret sicil numarası, vergi
kimlik numarası, faaliyet konusu, açık adresi, telefon numarası, varsa faks numarası
ve elektronik posta adresi ile tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin adı, soyadı,
doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu ve Türk vatandaşları için T.C.
kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler ile imza örneği
alınır.
(2) Tüzel kişiliğin unvanı, ticaret sicil numarası, faaliyet
konusu ve adresinin teyidi ticaret siciline tescile dair belgeler; vergi kimlik
numarasının teyidi ise Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen
belgeler üzerinden yapılır.
(3) Tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin kimlik bilgilerinin
doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri;
temsil yetkileri ise tescile dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere, teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(5) Finansal kuruluşlar sürekli iş ilişkisi tesisinde, ilgili
ticaret sicil memurluğu kayıtlarına başvurmak veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin
veri tabanından sorgulama yapmak suretiyle kendilerine sunulan tescil belgelerinde yer
alan bilgilerin güncelliğini ve doğruluğunu teyit eder.
(6) Tüzel kişiliğin telefon ve faks numarası ile elektronik
posta adresinin doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak
suretiyle yapılır.
(7) Mevcut bir sürekli iş ilişkisi kapsamında, tüzel kişiyi
temsile yetkili kişinin yazılı talimatıyla tüzel kişi adına işlem talep edilmesi
durumunda, talimatın şirket yetkilisine ait olduğundan emin olmak kaydıyla, şirketi
temsile yetkili kişinin kimlik bilgilerinin doğruluğu, kimlik belgelerinde yer alan
bilgileri içeren noter onaylı imza sirküleri üzerinden teyit edilebilir.
Dernek ve vakıflarda
kimlik tespiti
MADDE
8- (1) Derneklerin kimlik tespitinde; derneğin adı, amacı, kütük numarası, açık
adresi, telefon numarası, varsa faks
numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile derneği temsile yetkili
kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk vatandaşları
için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler
alınır. Derneğin adı, amacı, kütük numarası ve adres bilgileri, dernek tüzüğü
ile dernek kütüğündeki kayda ilişkin belgeler; derneği temsile yetkili kişilerin
kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen
kimlik belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler üzerinden
teyit edilir.
(2) Vakıfların kimlik tespitinde; vakfın
adı, amacı, merkezi sicil kayıt numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa faks
numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile temsile yetkili kişinin
adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk vatandaşları için
T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler alınır.
Vakfın adı, amacı, merkezi sicil kayıt numarası ve adres bilgileri, vakıf
senedi ile Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan sicile ilişkin belgeler; vakfı
temsile yetkili kişilerin kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı
maddede belirtilen kimlik belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna dair
belgeler üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(4) Vakıf ve derneklerin kimlik tespiti sırasında alınan
telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin bilgilerin doğruluğunun
teyidi bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle yapılır.
(5) Yabancı dernek ve vakıfların Türkiye’deki şube ve
temsilciliklerinin kimlik tespiti, İçişleri Bakanlığındaki kayda ilişkin belgeler
esas alınmak suretiyle yapılır.
Sendika ve
konfederasyonlarda kimlik tespiti
MADDE
9- (1) Sendika ve konfederasyonların
kimlik tespitinde; bu kuruluşların adı, amacı, sicil numarası, açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresi ile sendika veya konfederasyonu
temsile yetkili kişilerin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı,
uyruğu, Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve
numarasına ilişkin bilgiler alınır. Alınan bilgiler, bu kuruluşların tüzükleri
ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge çalışma müdürlüklerinde
tutulan sicile esas diğer belgeler; bu kuruluşları temsile yetkili kişilerin
kimlikleri, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; temsil
yetkisi ise tescile dair belgeler veya temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(3) Sendika ve konfederasyonların kimlik tespiti sırasında
alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin bilgilerin
doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle
yapılır.
Siyasi partilerde kimlik
tespiti
MADDE
10- (1) Siyasi parti teşkilatının
kimlik tespitinde; siyasi partinin ilgili biriminin adı, açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresi ile temsile yetkili kişinin
adı ve soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk vatandaşları için
T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler alınır.
Siyasi partilerin ilgili biriminin adı ve adresi, tüzükleri; temsile yetkili kişinin
kimliği, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; yetki
durumları ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(3) Siyasi partilerin kimlik tespiti sırasında alınan telefon ve
faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin bilgilerin doğruluğunun teyidi, bu
araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle yapılır.
Yurt dışında
yerleşik tüzel kişilerde kimlik tespiti
MADDE
11- (1) Yurt dışında yerleşik tüzel
kişilerin kimlik tespiti; Türkiye’de yerleşik tüzel kişiler için aranan belgelere
ilgili ülkede tekabül eden belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından
onaylanan veya “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”
çerçevesinde bu Sözleşmeye taraf ülke makamı tarafından tasdik şerhi düşülen
örneklerinin noter onaylı Türkçe tercümeleri üzerinden yapılır.
Tüzel kişiliği
olmayan teşekküllerde kimlik tespiti
MADDE
12- (1) Apartman, site veya iş hanı yönetimi gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküller
adına yapılan işlemlerde; teşekkülün adı, açık adresi ile varsa telefon
numarası, faks numarası ve elektronik posta adresi ile teşekkülü temsile yetkili kişinin
adı ve soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk vatandaşları için
T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler alınır.
Teşekkül adına hareket eden kişinin kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; teşekküle ait bilgiler
ile teşekkül adına hareket eden kişinin yetki durumu ise noter onaylı karar defteri
üzerinden teyit edilir.
(2) Tüzel kişiliği olmayan iş ortaklıkları gibi teşekküllerin
kimlik tespitinde; ortaklığın adı, amacı, faaliyet konusu, vergi kimlik numarası, açık
adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin
bilgiler alınır. Ortaklığın adı, amacı, faaliyet konusu ve adresine ilişkin
bilgilerin doğruluğu, noter onaylı ortaklık sözleşmesi; vergi kimlik numarası,
Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler; ortaklık
adına işlem talep eden kişilerin kimliği, 6 ncı maddede
belirtilen kimlik belgeleri; yetki durumları ise temsile yetkili olunduğuna dair
belgeler üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(4) Tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kimlik tespiti sırasında
alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin bilgilerin
doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle
yapılır.
Kamu kurumlarında
kimlik tespiti
MADDE 13- (1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanununa göre genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının müşteri olduğu işlemlerde, bunlar adına işlem yapan
kişinin kimliği 6 ncı maddeye göre tespit edilir. Yetki
durumu ise mevzuata uygun olarak düzenlenmiş yetki belgesi üzerinden teyit edilir.
Başkası adına hareket
edenlerde kimlik tespiti
MADDE 14- (1) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan
teşekküller adına bunları temsile yetkili kimselerin yetkilendirdiği kişilerce
işlem talep edilmesi durumunda;
a) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin
kimlik tespiti, 7 ila 12 nci maddelere göre yapılır.
b) Tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülü temsile
yetkili kimseler ile bunların yetkilendirdiği kişinin kimlik tespiti, 6 ncı maddedeki usule göre yapılır. Temsile yetkili kişinin
kimlik tespitinin 6 ncı maddedeki kimlik belgeleri üzerinden
yapılamaması halinde tespit, kimlik belgelerinde yer alan bilgileri içermek ve noter
onaylı olmak kaydıyla vekâletname veya imza sirküleri üzerinden yapılabilir.
c) Temsile yetkili olanlarca yetkilendirilen kişilerin yetki
durumu noter onaylı vekâletname veya temsile yetkili olanlar tarafından verilmiş
yazılı talimat üzerinden yapılır. Temsile yetkili kimselerin yazılı talimat
üzerindeki imzaları bunlara ait noter onaylı imza sirküleri üzerindeki imzalar ile
teyit edilir.
(2) İşlemlerin gerçek kişi müşteri adına başka bir kişi
tarafından yapılması durumunda müşteri adına hareket eden kişinin kimlik tespiti 6 ncı maddeye göre yapılır. Ayrıca müşteri adına hareket eden
kimsenin yetki durumu noter onaylı vekâletname üzerinden teyit edilir. Adına hareket
edilen müşterinin kimlik tespiti 6 ncı maddeye göre yapılamadığı
durumda noter onaylı vekâletname üzerinden yapılır. Adına hareket edilen müşterinin
daha önce yapılan işlemler nedeniyle kimlik tespitinin yapılmış olması durumunda
talep edilen işlem, yazılı talimat üzerinde yer alan müşteri imzasının yükümlü nezdindeki imza ile teyit edilmesi kaydıyla, adına hareket edilen
müşterinin yazılı talimatı ile yapılabilir.
(3) Küçükler ve kısıtlılar adına bunların kanuni
temsilcileri tarafından yapılan işlemlerde mahkeme kararıyla veli tayin edilenler ile
vasi ve kayyımların yetkisi, ilgili mahkeme kararının aslı veya noter tasdikli sureti
üzerinden teyit edilir. Anne ve babaların reşit olmayan çocukları adına işlem talep
etmeleri durumunda adına işlem talep edilen çocuk ve işlemi talep eden velinin 6 ncı maddeye göre kimliğinin tespiti yeterlidir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide esas
belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
Teyide esas belgelerin
gerçekliğinin kontrol edilmesi
MADDE 15- (1) Yükümlüler 6 ila 14 üncü maddeler kapsamında
alınan bilgilerin teyidi amacıyla kullanılan belgelerin gerçekliğinden şüphe
duydukları durumda imkânların elverdiği ölçüde, belgeyi düzenleyen kişi ya da
kuruma veya diğer yetkili mercilere başvurmak suretiyle belgenin gerçekliğini
doğrular.
Müteakip işlemlerde
kimlik tespiti
MADDE 16- (1) Daha önce usulüne uygun olarak kimliği tespit
edilenlerin sürekli iş ilişkisi kapsamındaki müteakip işlemlerinde, kimliğe
ilişkin bilgiler alınarak bu bilgiler yükümlüde bulunan bilgilerle karşılaştırılır.
Alınan bilgilerin doğruluğundan şüpheye düşülmesi halinde bu bilgilerin doğruluğu,
teyide esas kimlik belgelerinin veya bunların noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı
sonrası bu belgelerde yer alan bilgilerin yükümlüde bulunan bilgilerle karşılaştırılması
suretiyle yapılır.
Gerçek faydalanıcının
tanınması ve tüzel kişilere özel dikkat gösterilmesi
MADDE 17- (1) Yükümlüler
bir başkası hesabına hareket edilip edilmediğini ve işlemin gerçek faydalanıcısının
kimliğini tespit etmek için gerekli tedbirleri alır. Bu kapsamda kendi adına ve fakat
başkası hesabına hareket eden kimselere sorumluluklarını hatırlatmak amacıyla yükümlüler,
gerekli duyuruları hizmet verdikleri tüm işyerlerine müşterilerin rahatça
görebileceği şekilde asarlar. Finansal kuruluşlar ayrıca sürekli iş ilişkisi
tesisinde başkası hesabına hareket edilip edilmediğine ilişkin müşterinin yazılı
beyanını alır. Bu beyan müşteri sözleşmesinde belirtilebilir veya uygun formlar
kullanılarak alınabilir.
(2) İşlemi
talep eden kimse, bir başkası hesabına hareket ettiğini beyan ettiğinde, 6 ila 14
üncü maddelere göre işlemi talep edenin kimliği ve yetki durumu ile hesabına hareket
edilenin kimliği tespit edilir.
(3) Finansal kuruluşlar ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle
sürekli iş ilişkisi tesisinde, tüzel kişiliğin yüzde yirmibeşi
aşan hisseye sahip gerçek ve tüzel kişi ortaklarının kimliğini 6 ve 7 nci maddelere göre tespit eder.
(4) Finansal kuruluşlar sürekli iş ilişkisi kapsamında müşterisi
olan bir tüzel kişiliği gerçekte yöneten, kontrolünde veya sahipliğinde
bulunduranlar hakkında doğru bilgilere ulaşmak için gerekli tedbirleri alır.
(5) Kişinin başkası hesabına hareket etmediğini beyan etmesine
rağmen kendi adına ve fakat başkası hesabına hareket ettiğinden şüphelenilmesi
halinde yükümlü gerçek faydalanıcıyı ortaya çıkarmak için makul araştırmayı
yapar.
Özel
dikkat gerektiren işlemler
MADDE
18- (1) Yükümlüler karmaşık ve olağandışı büyüklükteki işlemler ile görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlere özel dikkat göstermek, talep edilen işlemin
amacı hakkında yeterli bilgi edinmek için gerekli tedbirleri almak ve bu kapsamda elde
edilen bilgi, belge ve kayıtları istenildiğinde yetkililere sunmak üzere muhafaza
etmek zorundadır.
Müşteri
durumunun ve işlemlerin izlenmesi
MADDE
19- (1) Finansal
kuruluşlar, mesleği, iş geçmişi, mali durumu, hesapları,
ticari faaliyetleri, yerleşik
olduğu ülke ve ilgili diğer
göstergeleri dikkate alarak müşterilerinin
aklama ve terörün finansmanı açısından risk profilini çıkarmak,
yüksek risk taşıyan müşterilerini, iş ilişkilerini ve işlemleri belirlemek ve
bunları devamlı olarak takip etmek, müşteri
hakkındaki bilgi, belge ve kayıtları güncel tutmak zorundadır. Finansal kuruluşlar bu amaçla uygun
risk yönetim sistemi oluşturur.
Teknolojik risklere karşı
tedbir alınması
MADDE 20- (1) Finansal
kuruluşlar, yeni ve gelişen teknolojilerin getirdiği imkânların aklama ve terörün
finansmanı amacıyla kullanılması riskine karşı özel dikkat göstermek ve bunu
önlemeye yönelik uygun tedbirleri almak zorundadır.
(2) Finansal kuruluşlar yüz yüze olmayan işlemler
yapılmasını mümkün kılan sistemleri kullanarak gerçekleştirilen hesaba para
yatırma, hesaptan para çekme ve elektronik transfer gibi işlemlere özel dikkat
göstermek, müşterinin mali profiline ve faaliyetlerine uygun
olmayan veya faaliyetleriyle ilgisi bulunmayan işlemleri yakından izlemek, tutar ve
işlem sayısı limiti belirlemek de dâhil uygun ve etkili tedbirleri almak zorundadır.
Üçüncü tarafa güven
MADDE 21- (1) Finansal
kuruluşlar; müşterinin, müşteri adına hareket eden kişinin ve gerçek faydalanıcının
kimliğinin tespiti ve iş ilişkisinin veya işlemin amacı hakkında bilgi elde etme
konularında, müşteriyle ilgili olarak başka bir finansal kuruluşun aldığı
tedbirlere güvenerek iş ilişkisi tesis edebilir veya işlem yapabilir. Bu durumda Kanun
ve Kanuna ilişkin düzenlemeler kapsamında nihai sorumluluk üçüncü tarafa güvenerek
işlem gerçekleştiren finansal kuruluşa aittir.
(2) Üçüncü tarafa güvenilebilmesi;
a) Üçüncü tarafın, kimlik tespiti, kayıtların saklanması ve
müşterinin tanınması kuralının gereklerini sağlayacak diğer tedbirleri
aldığından, yurt dışında yerleşik olması durumunda ise ayrıca aklama ve terörün
finansmanıyla mücadelede etkin düzenleme ve denetlemelere tabi olduğundan,
b) Kimlik tespitine ilişkin belgelerin onaylı örneklerinin,
talep edildiğinde üçüncü taraftan derhal temin edileceğinden,
emin olunması şartıyla mümkündür.
(3) Üçüncü tarafa güvenerek iş ilişkisi tesis eden veya
işlem yapan finansal kuruluş müşterinin kimlik bilgilerini üçüncü taraftan derhal
alır.
(4) Üçüncü tarafa güven ilkesi;
a) Üçüncü tarafın riskli ülkelerde yerleşik olması
durumunda,
b) Finansal kuruluşların kendi aralarında müşterileri adına
yaptıkları işlemlerde,
c) Finansal kuruluşların acente ve benzeri birimleri ile ana
hizmet birimlerinin uzantısı veya tamamlayıcısı niteliğindeki hizmetleri
yaptırdıkları kişilerle olan ilişkilerinde,
uygulanmaz.
İşlemin reddi ve iş
ilişkisinin sona erdirilmesi
MADDE 22- (1) Yükümlüler, kimlik tespiti yapamadıkları
veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi
edinemedikleri durumlarda; iş ilişkisi tesis etmez ve kendilerinden talep edilen
işlemi gerçekleştirmezler. Bu kapsamda isimsiz veya hayali isimlere hesap açamazlar.
(2) Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin yeterliliği ve
doğruluğu konusunda şüphe duyulması nedeniyle yapılması gereken kimlik tespit ve
teyidinin yapılamadığı durumda iş ilişkisi sona erdirilir.
(3) Yükümlüler bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında
belirtilen hallerin şüpheli işlem olup
olmadığını da ayrıca değerlendirirler.
Muhabirlik ilişkisi
MADDE 23- (1) Finansal kuruluşlar yurt dışı muhabirlik
ilişkilerinde;
a) Muhatap finansal kuruluşun aklama veya terörün finansmanı yönünden
soruşturma geçirip geçirmediği ve ceza alıp almadığı, iş konusu, itibarı ve
üzerindeki denetim yeterliliği hususlarında kamuya açık kaynaklardan yararlanarak
sıhhatli bilgi edinmek,
b) Muhatap finansal kuruluşun aklama ve terörizmin finansmanıyla
mücadele sistemini değerlendirmek, sistemin uygun ve etkin olduğundan emin olmak,
c) Yeni muhabir ilişkiler kurmadan önce üst düzey yöneticinin
onayının alınmasını sağlamak,
ç) Kendilerinin ve muhatap finansal kuruluşun sorumluluklarını
bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümündeki yükümlülükleri karşılayacak şekilde bir
sözleşmeyle açıkça belirlemek,
d) Muhabirlik ilişkisinin aktarmalı muhabir hesapların
kullanılmasını kapsadığı durumlarda muhatap finansal kuruluşun bu Yönetmeliğin
Üçüncü Bölümündeki esaslar çerçevesinde yeterli önlemleri aldığından ve talep
edildiğinde ilgili müşterilerin kimlik bilgilerini sağlayabileceğinden emin olmak,
için gerekli tedbirleri alır.
(2) Finansal kuruluşlar, tabela bankalarla ve hesaplarını tabela
bankalara kullandırmadığından emin olamadıkları finansal kuruluşlarla muhabirlik
ilişkisine giremezler.
Elektronik transferler
MADDE 24- (1) İki bin YTL veya üzeri yurt dışı elektronik
transfer mesajlarında, gönderenin;
a) Adı ve soyadına, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişinin
unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin tam adına,
b) Hesap numarasına, hesap numarasının bulunmadığı durumda
işlemle ilgili referans numarasına,
c) T.C. kimlik numarası, pasaport numarası, vergi kimlik
numarası gibi göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az birine,
yer verilmesi zorunludur.
(2) İki bin YTL veya üzeri yurt içi elektronik transfer mesajlarında,
gönderenin;
a) Adı ve soyadına, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişinin
unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin tam adına,
b) Hesap numarası, hesap numarasının bulunmadığı durumda
işlemle ilgili referans numarası, T.C. kimlik numarası, pasaport numarası, vergi
kimlik numarası gibi göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az birine,
yer verilmesi zorunludur.
(3) Bankaların kendi nam ve hesaplarına aralarında gerçekleştirdikleri
transferler ile kart numaralarının mesajlarda kullanılması kaydıyla, kredi ve banka
kartları kullanılarak gerçekleştirilen transferler birinci ve ikinci fıkra kapsamı
dışındadır.
Riskli ülkelerle ilişkiler
MADDE
25- (1) Finansal kuruluşlar, riskli
ülkelerde yerleşik gerçek ve tüzel kişiler, tüzel kişiliği olmayan teşekküller
ve bu ülkelerin vatandaşları ile girecekleri iş ilişkilerine ve işlemlere özel
dikkat göstermek, görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlerin
amacı ve mahiyeti hakkında mümkün olduğu ölçüde bilgi toplamak ve bunları kayda
geçirmek zorundadır.
Basitleştirilmiş
tedbirler
MADDE 26- (1) Bakanlıkça,
a) Finansal kuruluşların kendi aralarında kendi ad ve
hesaplarına gerçekleştirdikleri işlemlerde,
b) Müşterinin 5018 sayılı Kanuna göre genel yönetim kapsamında
olan kamu idaresi veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu olduğu işlemlerde,
c) Maaş ödemesi anlaşması kapsamında toplu müşteri kabulü
yoluyla iş ilişkisi tesisinde,
ç) Çalışanlara ücretlerinden kesinti yapılmak suretiyle
emeklilik hakları sağlayan emeklilik planları ve kişinin haklarını temlik etme
yetkisi içermeyen emeklilik sözleşmelerine ilişkin işlemlerde,
d) Müşterinin halka açık ve hisseleri borsaya kote edilmiş şirket olduğu işlemlerde,
müşterinin tanınmasına yönelik
tedbirler bakımından yükümlülerin daha basit
tedbirler almalarına izin verilebilir. Bakanlık bu madde kapsamında uygulanabilecek
tedbirler ile yukarıda sayılanlar dışında işlem türleri belirlemeye yetkilidir.
(2) Yükümlüler işlem nedeniyle aklama
veya terörün finansmanı riskinin oluşabileceği durumlarda, basitleştirilmiş
tedbirleri uygulayamazlar ve işlemin 27 nci maddeye göre şüpheli
işlem olabileceğini göz önünde bulundururlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şüpheli İşlem Bildirimine İlişkin Esaslar
Şüpheli işlem bildirimi
MADDE 27- (1) Şüpheli işlem, yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla
yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu malvarlığının; yasa dışı
yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına, bu kapsamda terörist eylemler için ya da terör
örgütleri, teröristler veya terörü finanse edenler tarafından kullanıldığına
veya bunlarla ilgili ya da bağlantılı olduğuna dair herhangi bir bilgi, şüphe veya
şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halidir.
(2) Şüpheli işlemler yükümlüler tarafından tutar gözetilmeksizin
Başkanlığa bildirilir. Şüpheli işlem bildirimi; gerçek kişi yükümlünün bizzat
kendisi, tüzel kişi yükümlünün kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği
bulunmayanların yöneticileri veya bunlar tarafından yetkili kılınanlar, uyum görevlisi
atanan yükümlülerde ise bu görevliler tarafından yerine getirilir.
(3) Şüphe veya şüpheyi gerektiren makul bir sebebin olup olmadığı
hususu gerektiğinde birden çok işlem bir arada ele alınarak değerlendirilir.
(4) Şüpheli işlemlerin devamlı bilgi verme kapsamında
bildirilmiş olması şüpheli işlem bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(5) Başkanlık şüpheli işlem tipleri belirlemeye yetkilidir.
Şüpheli işlem bildirim formunun düzenlenmesi ve bildirimde
süre
MADDE 28- (1) Yükümlüler şüpheli bir işlemle
karşılaştıklarında işlem hakkında gerekiyorsa yetki ve imkânları ölçüsünde
araştırma yaparak edinilen bilgi ve bulguları göz önüne alıp Şüpheli İşlem
Bildirim Formu doldurmak suretiyle Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde bulunurlar.
(2) Şüpheli işlemler, işleme ilişkin şüphenin oluştuğu
tarihten itibaren en geç on iş günü içinde Başkanlığa bildirilir.
(3) Bildirimde bulunulan işlemle ilgili olarak daha sonra yeni
bilgi ve bulgular elde edildiği takdirde, tekrar Şüpheli İşlem Bildirim Formu
doldurulur ve daha önce yapılan bildirime ek olduğu belirtilerek gecikmeksizin
Başkanlığa gönderilir.
(4) Bakanlık, Şüpheli İşlem Bildirim Formlarının düzenlenmesine,
bildirimlerin elektronik ortam ve bilgi iletişim araçları kullanılarak yapılması
zorunluluğu getirilmesine ve şüpheli işlem bildirimlerinde elektronik imza
kullanılmasına ilişkin usul ve esasları yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
(5) Başkanlıkça, bildirimlerin elektronik ortamda
gönderilmesine yönelik rehberler çıkarılabilir ve bu rehberler elektronik ortamda
yayımlanabilir. Bildirimler bu rehberlere uygun şekilde yapılır.
Şüpheli işlem
bildirimlerinin gizliliği ve bildirimde bulunanların korunması
MADDE 29- (1) Yükümlüler,
Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğuna veya bulunulacağına dair, yükümlülük
denetimi ile görevlendirilen denetim elemanlarına ve yargılama sırasında mahkemelere
verilen bilgiler dışında, işleme taraf olanlar dâhil olmak üzere hiç kimseye bilgi
veremezler.
(2) Bu yükümlülük şüpheli
işlemi Başkanlığa bildiren kişi, kurum ve kuruluşlar veya bu kimselerin işlemi
fiilen yapan ve yöneten mensupları veya bunların kanuni temsilcileri ve vekillerinin
yanı sıra şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğuna herhangi bir şekilde vakıf olan
diğer personeli de kapsar. Uyum görevlisi tayin edilen yükümlülerde, uyum
görevlisine yapılan dâhili bildirimler de gizlilik kapsamındadır. Şüpheli işlem
bildirimlerini elektronik ortamda gerçekleştiren uyum görevlileri, sisteme erişimi
sağlayan her türlü ortamdaki kart, şifre ve
sair bilgi ve araçları hiç kimseye veremez.
(3) Yükümlüler yurt dışındaki merkezlerine veya şube,
acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimlerine, müşterisi
hakkında şüpheli işlem bildiriminde bulunduğuna dair hiçbir şekilde bilgi veremez.
(4) Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünü yerine getiren
gerçek ve tüzel kişiler, bunların uyum görevlileri, yükümlülerin kanuni
temsilcisi, yöneticisi ve çalışanları hiçbir şekilde hukukî ve cezaî bakımdan
sorumlu tutulamaz.
Geri bildirim
MADDE
30- (1) Şüpheli işlem bildiriminde
bulunan yükümlülere Başkanlıkça, bildirimin kayda alındığına dair bilgi verilir.
(2) Başkanlık şüpheli işlem
bildirimlerine ilişkin istatistikî verileri, aklama ve terörün finansmanında
kullanılan yöntemleri, oluşan eğilimleri, şüpheli işlem bildirimleri sonrası süreçler
ve varılan sonuçlardan faydalanılarak hazırlanan örnek olayları, yıllık faaliyet
raporları, rehberler ya da periyodik yayınlar yoluyla yayımlayabilir, eğitim amacıyla
kullanabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bilgi ve Belge Vermeye
İlişkin Esaslar
Bilgi ve belge verme
MADDE 31- (1) Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel
kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kuruluşlar; Başkanlık ve denetim elemanları
tarafından istenilecek her türlü bilgi, belge ve bunlara ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik
teyp, disket ve benzeri ortamlar da dâhil olmak üzere her türlü ortamdaki kayıtlarını,
bu kayıtlara erişimi sağlamak veya okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve
şifreleri tam ve doğru olarak vermek ve gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır.
(2) Kendisinden talepte bulunulanlar,
savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel kanunlarda yazılı hükümleri
ileri sürerek bilgi ve belge vermekten kaçınamazlar.
(3) Yükümlüler yerinde yapılacak
denetimler kapsamında defter ve belgeleri denetime hazır bulundurmak; tüm bilgi işlem
sistemini, denetimin amaçlarına uygun olarak denetim elemanlarına açmak ve verilerin
güvenliğini sağlamak zorundadır.
(4) Bilgi ve belgeler acil haller dışında
yazılı olarak istenir. Yazıyla istenilen bilgi ve belgeler için yedi günden az
olmamak üzere uygun bir süre verilir. Sözlü olarak bilgi ve belge talep edilmesi
halinde bu talep yazı ile teyit edilir.
Yükümlüler
tarafından devamlı bilgi verme
MADDE
32- (1) Yükümlüler taraf oldukları
veya aracılık ettikleri işlemlerden, Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşanları
Başkanlığa bildirmek zorundadır.
(2) Mahiyeti itibarıyla birbiriyle
bağlantılı işlemler tek bir işlem olarak değerlendirilir.
(3) Hafta sonu ve tatil günleri ile gece
boyunca yapılan işlemler, bu işlemlerin yapıldığı zamanı takip eden ilk iş gününün
işlemi olarak kabul edilir.
(4) Devamlı bilgi verme kapsamındaki
işlem türleri, bilgilerin ne şekilde ve hangi sürelerde verileceği, kapsam dışında
tutulacak yükümlüler ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.
(5) Bakanlık, devamlı bildirime ilişkin formların düzenlenmesine,
her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamı yoluyla Başkanlığa
bildirilmesine ve bildirimlerde elektronik imza kullanımına ilişkin usul ve esasları,
yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
Bildirimlerin elektronik ortamda yapılmasına yönelik uygulama tarihleri Başkanlıkça
belirlenir.
(6) Başkanlıkça, bildirimlerin elektronik
ortamda gönderilmesine yönelik rehberler çıkarılabilir ve bu rehberler elektronik
ortamda yayımlanabilir. Bildirimler bu rehberlere uygun şekilde yapılır.
Devamlı
bilgi vermede istisna ve muafiyetler
MADDE 33- (1) Yükümlülerce Başkanlığa devamlı bilgi verilmesinde, bankaların kendi
aralarında kendi ad ve hesaplarına gerçekleştirdikleri işlemler ile finansal
kuruluşların 5018 sayılı Kanuna göre genel yönetim kapsamındaki idareler, kamu
iktisadi teşebbüsleri ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile
yaptıkları işlemler devamlı bilgi verme yükümlülüğü kapsamında değildir.
Kamu kurumları
tarafından devamlı bilgi verme
MADDE
34- (1) Kanunları gereğince yükümlülere kuruluş ve faaliyet izni veren veya
bunlara ilişkin kayıt tutmak zorunda olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu
niteliğindeki kurum ve kuruluşlar; yükümlülerin adı, soyadı veya unvanı, yüzde
ondan fazla hisseye sahip ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile genel
müdür veya yöneticilerine ilişkin bilgiler ile iletişim bilgilerini Başkanlığa
bildirirler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgilerde meydana gelen
değişiklikler, ilgili kurum veya kuruluş tarafından değişikliği takip eden ayın onbeşinci gününe kadar Başkanlığa bildirilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hususların Kanunun 9
uncu maddesine istinaden kurulan erişim sistemi ile sağlanması halinde birinci fıkra hükmü
uygulanmaz.
(4) Bildirime ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye
Bakanlık yetkilidir.
ALTINCI BÖLÜM
Yükümlülük Denetimi
Denetimin kapsamı
MADDE 35- (1) Yükümlülük denetimi, yükümlülerin
yükümlülüklere uyum durumunu tespit amacıyla yapılan yükümlülüklere uyum
denetimi ile yükümlülük ihlallerini tespite yönelik yükümlülük ihlal incelemesini
kapsar.
(2) Başkanlık, yükümlülük denetiminin
münferiden veya bir denetim programı kapsamında yapılmasını isteyebilir.
Başkanlık, uygulama zamanı konusunda ilgili denetim biriminin görüşünü alarak
denetim programı hazırlayabileceği gibi bu birimin denetim programına yükümlülük
denetiminin de dâhil edilmesini talep edebilir.
(3) Başkanlık yükümlülüklere uyum denetimlerinin ve yükümlülük ihlal
incelemelerinin kapsam ve süresini belirlemeye
yetkilidir.
(4) Kendisinden yükümlülük
denetimi yapılması talebinde bulunulan birim bu talebin gereğini yerine getirmek
zorundadır.
(5) Başkanlık yükümlülük
denetimi konusunda diğer usul ve esasları belirlemeye, bu kapsamda denetim rehberleri
hazırlamaya yetkilidir.
Denetime yetkililer ve yetkileri
MADDE 36- (1) Yükümlülük denetimleri denetim elemanları vasıtasıyla yerine
getirilir.
(2) Yükümlülük denetimiyle görevlendirilen
denetim elemanları, kamu kurum ve kuruluşları da dâhil gerçek ve tüzel kişilerden
ve tüzel kişiliği olmayan kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve kanunî defterleri
istemeye ve bunlar nezdinde her türlü evrak ve kayıtları incelemeye, ilgililerden
yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup ayrıca diğer kanunların kendilerine
verdiği yetkileri de kullanır.
(3) Yükümlüler, denetim esnasında denetim elemanlarına uygun
çalışma ortamı sağlamak da dâhil gerekli her türlü kolaylığı göstermek
zorundadır.
Denetim elemanının görevlendirilmesi
MADDE 37- (1) Başkanın görevlendirme talebi üzerine
ilgili birim amirinin teklifi ve bağlı veya ilgili bulundukları Bakanın onayı ile yükümlülük
denetimi yapmak üzere denetim elemanı görevlendirilir. Görevlendirme, talep tarihinden
itibaren en geç on gün içinde yapılır.
(2) Münferiden yapılacak yükümlülük denetimi ile
görevlendirilen denetim elemanı, göreve ilişkin Başkanlık yazısının kendisine
tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde göreve başlayarak göreve başlama
tarihini bu süre içinde Başkanlığa ve birimine yazılı olarak bildirir. Bir denetim
programı kapsamında yapılan yükümlülük denetimlerinde denetim elemanı göreve
fiilen başladığı tarihi Başkanlığa yazılı olarak bildirir.
(3) Denetim elemanları, Başkanlıkça,
yürütmekte oldukları denetimlerde bağlantı kurularak kendilerine intikal ettirilen
konuları, ayrı bir görevlendirme onayı aramaksızın ilk görevlendirme onayı
kapsamında sonuçlandırır.
(4) Denetim sonuçlanmadan herhangi bir nedenle görevinden ayrılacak
olan denetim elemanı, denetimde gelinen aşamaları gösterir bir devir raporu
düzenleyerek Başkanlığa gönderir. İlgili
birim, mevcut denetim elemanı görevinden ayrılmadan en az on gün önce, yeni denetim
elemanı görevlendirir. Görevinden ayrılacak olan denetim elemanı devir raporunun bir
örneğini ve ilgili tüm belgeleri, yeni görevlendirilen denetim elemanına bu süre
içerisinde tutanakla teslim eder. Yeni görevlendirilen denetim elemanı tutanağın
birer örneğini birimine ve Başkanlığa gönderir. İşe başlama ve ayrılma açısından
tutanak tarihi esas alınır. Bu işlemlerin zamanında gerçekleştirilmesi hususunda
ilgili birimce gerekli tedbirler alınır.
(5) Başkanlık, denetim için birden fazla
denetim elemanından oluşan ekip teşkil edebilir. Başkanlık, denetim elemanlarından
birini koordinasyonu sağlamak amacıyla görevlendirir. Koordinasyonu sağlayan denetim
elemanı, ekip içerisinde bilgi ve belge akışını sağlar. Ekip çalışmalarının
birlikte planlanması, yürütülmesi, sonuçlandırılması ve raporların birlikte düzenlenmesi
esastır.
(6) Birden fazla ekip oluşturulması
halinde koordinasyonu sağlayan denetim elemanlarından biri genel koordinasyonu sağlamak
üzere Başkanlıkça görevlendirilebilir.
(7) Yükümlülük denetiminin, denetime konu işlemlerin gerçekleştiği
yerde yapılması esastır. Denetim elemanları, yanlarında memuriyet sıfatlarını gösteren
fotoğraflı resmi bir belge bulundururlar ve gittikleri yerde işe başlamadan önce bu
belgeyi ilgililere gösterirler.
(8) Hazırlanan raporun Başkanlıkça işleme konulmasına karar
verilen tarihte görev sona erer. Bu durum, denetim elemanına ve bağlı olduğu birime
bildirilir.
Denetim raporları
MADDE 38- (1) Yükümlülüklere
uyum denetimi sonucunda yükümlülük uyum denetimi raporu, yükümlülük ihlal
incelemesi sonucunda ise yükümlülük ihlali inceleme raporu düzenlenir.
(2) Denetim elemanları yükümlülüklere
uyum denetimi sırasında tespit ettikleri yükümlülük ihlalleri için ayrıca yükümlülük
ihlali inceleme raporu düzenler.
(3) Denetim raporlarına ilişkin usul ve esaslar Başkanlıkça
belirlenir.
Raporlar üzerine yapılacak
işlemler
MADDE 39- (1) Denetim
elemanları tarafından düzenlenerek Başkanlığa sunulan raporlar, Başkanlıkça
belirlenen rapor standartlarına uygunluk ve hukuki ya da maddi hata bulunup
bulunmadığı yönünden değerlendirilir. Standartlara uymayan, açık hukuki ve maddi
hata bulunan raporlar denetim elemanına iade edilerek düzeltilmesi sağlanır.
(2) Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümü ile 27 nci ve 28 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uymayan
yükümlüler, bunların işlemi fiilen yapan çalışanları ve işlemin sonuçlandırılması
bakımından görev ve sorumluluğu bulunan yöneticileri ile bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinde belirtilen hükümlere uymayan yükümlüler hakkında
idari para cezası uygulanır.
(3) Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eğitim, iç denetim,
kontrol ve risk yönetim sistemleri oluşturulması, uyum görevlisi tayini ile Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek diğer tedbirler kapsamındaki yükümlülüklere
uymayan yükümlülere, Başkanlıkça eksikliklerin giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması
için otuz günden az olmamak üzere süre verilir. Verilen sürede eksikliklerin
giderilmemesi veya gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda idari para cezası
uygulanır.
(4) Yönetmeliğin 29 uncu, 31 inci ve 46 ncı
maddelerindeki yükümlülüklerin ihlali konusunda düzenlenen yükümlülük ihlali
inceleme raporu Başkanlıkça yetkili Cumhuriyet savcılığına gönderilir.
(5) Yükümlülük ihlali inceleme raporlarının Cumhuriyet
başsavcılıkları nezdinde izlenmesi ve davaların takibi ile diğer usule ilişkin
işlemler 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun gereğince
yapılır.
Bildirim
MADDE 40- (1) Denetim elemanları, kendi görev alanlarına
ilişkin olarak kurumlarınca verilen görevler ile aklama suçu incelemeleri sırasında
karşılaştıkları yükümlülük ihlallerini Başkanlığa yazılı olarak derhal
bildirir.
(2) Yükümlü nezdinde herhangi bir kanunla verilmiş denetim
yetkisini haiz olanlar, kendi birimlerince verilen görevlerin ifası sırasında, Kanun
kapsamındaki bir yükümlülük ihlaliyle karşılaştıklarında durumu birimleri
aracılığıyla Başkanlığa intikal ettirir.
(3) Yükümlülük denetimi sırasında aklama ve terörün
finansmanına ilişkin herhangi bir hususun tespit edilmesi veya böyle bir durumun varlığından
şüphe edilmesi halinde konu, denetim elemanları tarafından derhal Başkanlığa
yazılı olarak bildirilir.
(4) Denetim elemanları, yükümlülük denetimleri sırasında,
diğer kurumların görev alanını ilgilendiren mevzuata aykırı herhangi bir hususu
tespit etmeleri veya böyle bir durumun varlığından şüphe etmeleri halinde konuyu
ilgili birimlere intikal ettirerek, Başkanlığa
da bilgi verir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdaresine Yapılacak Açıklama
Açıklama usul ve esasları
MADDE 41- (1) Türk
parası, döviz veya bunlarla ödemeyi sağlayan belgeleri yurt dışına çıkaran veya
yurda getiren yolcular, gümrük idaresinin talebi üzerine bunlarla ilgili olarak tam ve
doğru açıklama yapmakla mükelleftir. Bu değerlerin yolcunun üzerinde, çantasında
veya bagajında olması bu maddenin uygulanmasında farklılık arz etmez.
(2) Bu maddenin uygulanmasında, yolcu beraberinde bulunan bono,
poliçe ve çekler ile seyahat çekleri, posta çekleri, yurt içinde veya yurt dışında
yerleşik kuruluşlarca verilen ödeme emri mahiyetindeki belgeler Türk parası veya dövizle
ödemeyi sağlayan belge olarak kabul edilir. Bir tutarı ihtiva eden bu neviden belgenin,
tarih, lehtar, imza, adres ve benzeri unsurlar bakımından eksik olması açıklama yükümlülüğünü
ortadan kaldırmaz.
(3) Yolculardan açıklamada bulunmalarını istemeye gümrük
idaresinin gümrük kapılarında görevli personeli yetkilidir.
(4) Yolcu beraberindeki değerler yolcu
tarafından açıklama yapılmış olsun veya olmasın gümrük idaresinin yetkili
personeli tarafından tespit edilir.
(5) Bu maddedeki bildirim mecburiyeti Türk parasının kıymetini
koruma hakkındaki mevzuatla getirilen bildirim mecburiyetini ortadan kaldırmaz.
Tutanak düzenlenmesi
MADDE 42- (1)
Kendisinden açıklama talep edilen yolcu ile ilgili
tespitler bir tutanağa bağlanır.
(2) Düzenlenen tutanakta asgari aşağıdaki bilgilerin yer
alması zorunludur:
a)
Tutanağın düzenlendiği yer ve tarih.
b) Yolcunun, 6 ncı maddede sayılan
bir kimlik belgesi üzerinden tespit edilen kimlik bilgileri.
c) Yolcunun mesleği veya iştigal konusu.
ç) Yolcunun beyan ettiği yerleşim yeri adresi ile gideceği
adres ve varsa telefon numarası.
d) Yolcunun, beraberindeki değerlerin cinsi, miktarı, tutarı,
kime ait olduğu konusundaki açıklamaları.
e) Yolcu beraberindeki değerlerin gümrük görevlilerince tespit
edilen cins, miktar ve tutarları itibarıyla ayrıntılı listesi.
f) Kanunun 16 ncı maddesindeki mükellefiyet
bakımından ortaya çıkan duruma ilişkin açıklamalar.
g) Tutanağın sayfa ve nüsha sayısı.
ğ) Yolcunun imzası.
h) Tutanağı düzenleyen görevlinin adı, soyadı, unvanı, sicil
numarası ve imzası.
(3) Tutanaklar ilgili merci ve taraflara verilecek örnekler de
dikkate alınarak yeterli sayıda düzenlenir.
Açıklama yapılmaması veya gerçeğe
aykırı açıklama yapılması
MADDE 43- (1)
Yetkililerce talep edildiği halde herhangi bir açıklama yapılmaması veya yanlış ya
da yanıltıcı açıklama yapılması halinde, yolcu beraberindeki değerlerin nakli durdurulur ve bu
değerler gümrük idaresi tarafından muhafaza altına alınır. Ayrıca durum şüpheli
sayılarak düzenlenen tutanakla birlikte yedi gün içinde Başkanlığa bildirilmekle
birlikte ilgili diğer mercilere de intikal ettirilir.
(2) Gümrük idaresince, beraberindeki değerler hakkında açıklama
yapmayan yolcuya beraberindeki değerin, tutar konusunda gerçeğe aykırı açıklamada
bulunan yolcuya beyan ettiği değer ile gerçek değer arasındaki farkın onda biri
kadar idari para cezası verilir.
(3) Binbeşyüz Yeni Türk Lirasına
kadar olan farklar için birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
(4) Gümrük idaresi tarafından talep edilecek açıklamaya
ilişkin diğer usul ve esaslar Başkanlığın görüşü alınarak Gümrük Müsteşarlığı
tarafından belirlenir.
Arama
MADDE 44- (1) Beraberindeki değerlerin tespiti için
görevlilere gerekli kolaylığı sağlamayan yolcuların üst, eşya ve araçları Adli
ve Önleme Aramaları Yönetmeliğine göre kolluk tarafından aranır.
Başkanlığa yapılacak
bildirim
MADDE 45- (1) Gümrük Müsteşarlığı, 42 nci madde gereğince düzenlenen tutanaklardaki tespitlerin
elektronik ortama kaydedilmesi ve kayıtların muhafazası için gerekli önlemleri alır.
Başkanlık, elektronik ortama kaydedilen veriler kullanılarak istatistik
hazırlanmasını ve verilerin çeşitli formatlarda Başkanlığa intikal ettirilmesini
isteyebilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Muhafaza ve İbraz
Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
MADDE 46- (1) Yükümlüler
her türlü ortamdaki, yükümlülüklerine ve işlemlerine ilişkin belgeleri düzenleme
tarihinden, defter ve kayıtları ise son kayıt tarihinden; kimlik tespitine ilişkin
belge ve kayıtları son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl süre ile muhafaza etmek ve
istenmesi halinde yetkililere ibraz etmek zorundadır. Yükümlü nezdindeki
hesaplarla ilgili kimlik tespitine ilişkin belgelerin muhafaza süresinin başlangıç
tarihi hesabın kapatıldığı tarihtir.
(2) Başkanlığa yapılan şüpheli işlem
bildirimine veya uyum görevlisine yapılan dâhili bildirimlere yönelik belge ve kayıtlar,
bildirime ek yapılan belgeler, uyum görevlilerince bildirimde bulunmama kararı verilen
şüpheli işlemlere ilişkin yazılı gerekçeler, muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
kapsamındadır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Diğer Hükümler
Merkezi Kayıt
Kuruluşu
MADDE 47- Merkezi
Kayıt Kuruluşunun, Yönetmeliğin Üçüncü ve Dördüncü Bölümündeki hükümler
bakımından yükümlülüğü 14/5/2001 tarihli ve 2001/2475
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Merkezi Kayıt Kuruluşunun
Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen
Merkezi Kayıt Kuruluşu üyeleriyle sınırlıdır.
Döviz kurları
MADDE 48- (1) Yabancı para ve yabancı para cinsinden ödemeyi sağlayan belge tutarlarının Yeni Türk
Lirası karşılıklarının tespitinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
ilgili gün için ilan edilen gösterge niteliğindeki döviz alış kuru esas alınır.
Özel kayıtların
tutulması
MADDE 49- (1)
Bakanlık, yükümlüler için 32 nci maddede belirlenen işlemlerin
mahiyeti ve niteliğine göre gerektiğinde özel kayıtların tutulmasına ilişkin usul
ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
MADDE 50- (1) 3/6/1997 tarihli ve 97/9523 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair 4208 Sayılı
Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
ONUNCU BÖLÜM
Geçici ve Son
Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1- Kanunun
5 inci maddesi gereğince çıkarılacak Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 3/6/1997 tarihli ve
97/9523 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karaparanın
Aklanmasının Önlenmesine Dair 4208 Sayılı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin
14/A maddesi, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 16/A
maddesinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 2- Yükümlüler bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sürekli iş ilişkisi içinde oldukları müşterilerinin
kimlik tespiti kapsamındaki bilgilerini, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren altı ay içerisinde Yönetmeliğe uygun hale getirir.
Yürürlük
MADDE 51- (1) Bu Yönetmelik 1/4/2008
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 52- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|